Филтрлар

Ислом Каримов ЮКСАК МАЪНАВИЯТ – ЕНГИЛМАС КУЧ

Ўзбек тилида жинс тушунчасининг ифодаланиши


  
- 1 +
Даража:
Олий ўқув юртидан кейинги таълим
Муаллиф:
МУСАЕВА ФЕРУЗА ТОРАХАНОВНА
Нашр этилган йили:
2019
УДК рақами:
УЎК: 811.512.133(043.3)
Яратилган вақти:
2019-05-23 12:28:02
Тадқиқотнинг мақсади тилда жинс тушунчасининг ифодаланиши тарихини, ўзбек тилида биологик жинс тушунчасини ифодалашнинг лисоний усулларини аниқлаш, биологик жинс маъноси ифодаланган сўзларнинг лексик-семантик хусусиятларини очиб беришдан иборат.

“Gul va bulbul” dostonining vazn va qofiyasi


  
- 0 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Shodiyeva Surayyo
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:56:55
XVIII asr Qashqadaryo vohasida yetishib chiqqan taniqli ijodkorlardan biri Salohiddin Salohiydir. Salohiy qalamiga mansub bo’lgan “Gul va bulbul” dostoni shoir ijodinig gultoji hisoblanadi. Chunki ijodkor bu dostonida o’zbek tilining boy imkoniyatlaridan foydalanib, ramziy obrazlar orqali insoniy qadr-qimmat, mehr- muhabbat, oliyjanoblik g’oyalarini ilgari surgan.

XVIII аср ва XIX асрнинг 70 йилларигача бўлган даврдаги Қашқадарё воҳаси ижодкорларининг адабий мероси


  
- 1 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Шодиева Сурайё
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:55:44
Тарихдан маълумки, XVIII – XIX асрлар Туркистон ҳаёти учун жуда машаққатли давр бўлди. Негаки, неча минг йиллик тарихга эга бўлган бу замин учта хонликка бўлиниши натижасида парокандаликка юз тутди. Биз биламизки, тарих ҳам, адабиёт ҳам ҳаётни тасвирлайди, бироқ уларнинг фарқи тасвир усулидадир. Тарих бўлиб ўтган воқеаларни ҳаққоний тасвирласа, адабиёт образли тасвирлайди. Мазкур XVIII – XIX асрлар тарихини, яъни халқнинг ўша даврдаги ижтимоий, сиёсий, иқтисодий ҳамда маданий ҳаётини экс эттирган, халқ манфаатларини ҳимоя қиладиган бадиий адабиёт юзага келди.

“Девони мирзо” асарида эроний сўзлар қатламининг қўлланиши


  
- 1 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Жумаева К
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:54:18
Эроний тарихий этимологик қатлам (ТЭҚ)га мансуб сўзлар «Девони Мирзо» асарида 687 бирликни ташкил қилади (33 фоиз). Узоқ тарихга назар солсак, эроний тилли халқлар билан турк улусининг алоқалари илдизи жуда қадимий эканлигининг гувоҳи бўламиз. Дақиқ тилшунос Маҳмуд Кошғарий ҳам XI асрдаёқ бу дўстликни эътироф этиб, туркий ва эроний икки тиллилик мазкур халклар ўзаро алоқаларининг муштарак ва қадимий эканлигини таъкидлаган эди. Демак, кўплаб эроний сўзлар V-XI асрлардаёқ туркий тилларга кириб келган.

"Девони мирзо" асарипинг фонетикаси хусусида


  
- 0 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Жумаева К
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:52:47
Туркий тиллар гарихида фонетика энг чигал ва муракклА сохадир. Бунинг хакикий (объектив) сабаблари хам, ижтимоий сабаблари хам мавжуд. Тарихий фонетикани урганишдш и кийинчилик шундан иборатки!, фонетика талаффуз бнлан боглик, талаффуз эса XX аернинг урталаригача хеч каерда аник кайд этйлмаганларини уз ичига камраб олади.

Атов бирликларининг семантик деривацияси


  
- 1 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Ражабова З
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:51:08
Атов бирликлари семантик тараққиётнинг юқори босқичи семантик деривациясидир

Атов бирликлари маъносининг ихтисослашиши


  
- 0 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Ражабова З
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:48:20
Ихтисослашиш тилда диалектик тараққиёт натижаси сифатида воқеланади бу эса луғавий бирликларнинг шакл ва маъно муносабати орасидаги масофанинг яқинлашувини белгилайди, яъни бу жараёнда семантик интеграция юзага келади

“Oychinor” dostonida qo’llangan toponimik birliklar


  
- 1 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Ortiqova E
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:43:09
Qodir baxshi Rahimovning “Oychinor” dostoni tilida oronimlar, oykonimlar, gidronimlar, zoonimlar, etnonimlar, kosmonimlar, fitonimlar, xronimlar va boshqa onomastik birliklar qo’llangan bo’lib, bu nomlarni alohida tadqiq etish muhim ahamiyat kasb etadi. Quyida tilshunosligimizda geografik ob’ekt nomlari sifatida birlashtirib o’rganilayotgan oronimlar, oykonimlar va gidronimlarning doston matnida qo’llanishi hamda ularning ayrim lisoniy xususiyatlari haqida fikir yuritishga harakat qilamiz.

Kelinoy dostonida qo`llangan antroponimlar xususida


  
- 1 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
Ortiqova E
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:41:53
Qashqadaryo dostonchilik maktabining yirik vakillaridan biri taniqli baxshi-shoir Qodir Rahimovdan “Jorxun Maston”, “Oysuluv”, “Kelinoy yoki Norguloy” kabi dostonlar olklorshunos olimlar Abdumo`min Qahhorov va Abduolim Ergashevlar tomonidan yozib olinib nashr ettirilgan. Ushbu dostonlarning til xususiyatlari filologiya ilmida haligacha tadqiq etilmagan. Taniqli baxshining dostonlari tilini, shu jumladan, dostonlar tilida qo`llangan onomastik birliklarni o`rganish o`zbek tilshunosligi oldida turgan muhim masalalar sirasiga kiradi. Quyida baxshining “Kelinoy yoki Norguloy” dostoni matni tilida uchragan kishi nomlari, ya`ni antroponimlarning ayrim xusiyatlari haqida so`z yuritishga harakat qilamiz.

Феъл маъновий гуруҳлари ва уларнинг мактабда ўқитилиши


  
- 0 +
Даража:
Олий таълим
Муаллиф:
M.Jo'rayeva
Яратилган вақти:
2019-05-23 10:39:36
Сўзларни гуркумларга ажратишда уларнинг луғавий- маъновий хусусиятлари муҳим рол ўйнайди. Лексик-семангик гуруҳ тушунчаси лексикологиянинг \ам долзарб муаммолари- дан бўлиб, мактабда ҳар бир сўз туркуми ўқитилар экан унинг маъновий гурухларини аниқ чегаралашга жиддий эътибор қара- тилади. Жумладан, феъллар нимани атаб келишига кўра дастлаб икки гуруҳга “ҳаракат ва ҳолат” феълларига ажратилади1. Кейин яна феълнинг маъновий гурухдари мавзуси остида тилимизда мавжуд феъллар 4 гуруҳга - нутқий фаолият, ақлий фаолият, жисмоний фаолият ва ҳолат феълларига ажратилади. Айтиб ўтиш керакки, бунда феъллар 6-сннф ўқувчиларининг ёш хусусиятидан келиб чиқиб энг умумий хусусиятига кўра гурухланган
Хато тўғрисида маълум қилиш Транслит